In mijn blog van 08-02 met als titel "Vertrouwen"  ben ik ingegaan op de fundamentele basis van een (behandel)relatie: vertrouwen. In andere bijdragen is uitgebreid stilgestaan bij de wet en regelgeving die van toepassing is op de zorgverlening, in het bijzonder die vanaf het moment dat het gebruik van het Burgerservicenummer (BSN) bij wet verplicht werd gesteld (1 juni 2009). Recentelijk is in dat kader ook een bruggetje gemaakt naar het programma van eisen Fysio-EPD

Deze blog gaat over NEN7510 (Norm voor Informatiebeveiliging voor de zorg) issues: risicomanagement en het borgen van integriteit, beschikbaarheid en vertrouwelijkheid.

Via het begrip "behandelrelatie" sta ik stil bij de worsteling om

• de wereld van de zorg waarin de nadruk ligt op VERTROUWELIJKHEID te verenigen met
• de wereld van Health 2.0 ambities waarbij de nadruk met name ligt op BESCHIKBAARHEID.

Behandelrelatie
De artikelen 446 t/m 468 van het Burgerlijk wetboek hebben betrekking op de overeenkomst inzake de geneeskundige behandeling (WGBO)
In artikel 446 staat:
De overeenkomst inzake geneeskundige behandeling - in deze afdeling verder aangeduid als de behandelingsovereenkomst - is de overeenkomst waarbij een natuurlijke persoon of een rechtspersoon, de hulpverlener, zich in de uitoefening van een geneeskundig beroep of bedrijf tegenover een ander, de opdrachtgever, verbindt tot het verrichten van handelingen op het gebied van de geneeskunst, rechtstreeks betrekking hebbende op de persoon van de opdrachtgever of van een bepaalde derde. Degene op wiens persoon de handelingen rechtstreeks betrekking hebben wordt verder aangeduid als de patiënt. Er is dus sprake van een opdrachtgever en een opdrachtnemerschap en dat opdrachtnemerschap kent nogal wat spelregels en verplichtingen.

In de praktijk blijkt het eenduidig vaststellen van een behandelrelatie (en met name ook het moment waarop deze aanvangt en ophoudt te bestaan) minder eenvoudig dan op het eerste gezicht lijkt.
Dat geldt niet voor die met de huisarts. Ik stel me voor dat mijn behandelrelatie met een huisarts start op het moment dat ik me daar inschrijf en dat hij eindigt bij uitschrijving. Maar hoe zit dat bij de fysiotherapeut?

• Eindigt een behandelrelatie met de fysiotherapeut op het moment dat de patiënt geen vervolgafspraak maakt omdat hij na 4 interventies klachtenvrij is?
• En hoe zit dat als de patient zich na 2 weken meldt met dezelfde klachten. Is dan sprake van een voortgezette behandelrelatie of start die opnieuw?
• En hoe zit dat als geen vervolgafspraak wordt gemaakt maar de fysiotherapeut de patiënt verzoekt over 3 maanden telefonisch contact op te nemen om te laten weten hoe het gaat?
• En blijft die bestaan als de fysiotherapeut adviseert patiënt om na een half jaar contact op te nemen voor een evaluatie?

Ook cruciaal is het antwoord op de vraag of de beoordelingen van de fysiotherapeut en die van de patient t.a.v. van het al dan niet (voort)bestaan van een behandelrelatie overeenkomen?

Het antwoord op de vraag richt zich vooral op de in de wet verankerde verplichting die is opgelegd aan de fysiotherapeut om de VERTROUWELIJKHEID te borgen.

Health 2.0
De ambities in het kader van Health 2.0, e-Health, e-consutatie, e-zorg en zelfmanagement worden bij overheid vooral gestuurd op de te verwachten vermindering van uitgaven. De overheid ziet zich daarbij o.m. gesteund door  RvZ publicaties  en de aandacht voor het onderwerp in Europees verband.

Initiatieven door de zorgsector zelf en de consument worden met name gestuurd door de behoefte zich te onderscheiden en (geholpen door de IT industrie) vanuit de redenatie "wat (technologisch) KAN dat MOET".

Bij deze ontwikkelingen ligt het accent vooral op een paradigma shift met het accent op BESCHIKBAARHEID.

Is het vaststellen van een behandelrelatie in de "reguliere" zorg een uitdaging; dan is dat (met uitzondering van de huisarts) nog niets vergeleken bij bijvoorbeeld een e-consultatie of e-zorg.
Voor de huisarts bestaat weilswaar een checklist E-consult gebaseerd op het NHG standpunt over online arts-patiënt contacten maar zoals eerder gesteld biedt die relatie houvast en kan de tekst bij de eerste bullet:

• het contact dient ingebed te zijn in een bestaande behandelrelatie;

op basis van de inschrijving bij de huisarts direct bevestigend worden beantwoord.

Want wanneer is sprake van een behandelrelatie als ik gebruik maak van een e-consultatie dienst van een fysiotherapeut?

• Start die als ik me tot hem richt via e-mail of een al dan niet beveiligde site?
• Start die pas op het moment dat ik hem bezoek?
• Start die als ik een factuur ontvang voor een digitale dienst?
• Mag ik er vanaf het moment dat die relatie bestaat op rekenen dat de fysiotherapeut handelt overeenkomstig de NEN7510?
• Hoe zit dat met de verantwoordelijkheid voor de integriteit en vertrouwelijkheid van gegevens wanneer de fysiotherapeut en ik van een zelfde dossier gebruik maken maar dezelfde gegevens (of toegang tot die gegevens) door ons beiden kunnen worden gewijzigd?

Tal van interessante vragen waarop de gedateerde wet en regelgeving (nog) geen antwoord geeft ....

.... behalve dan misschien dat van de zorgprofessional wordt verwacht dat hij op de hoogte is van de consequenties en de op hem rustende wettelijke verplichtingen bij het aangaan van een behandelrelatie.